کاتێک باس لە سەرکەوتنی قوتابی دەکەین لە قوتابخانە، یەکەم شت کە دێت بە مێشکماندا کتێب و دەفتەر و نمرەکانە. بەڵام ئایا دەزانیت کە تەرکیز و زیرەکیی منداڵەکەت ڕاستەوخۆ بەستراوەتەوە بە بارودۆخی دەروونی و جەستەییەوە؟
توێژینەوە پزیشکی و پەروەردەییەکان دەری دەخەن کە ئەو قوتابییانەی لە ڕووی دەروونی و جەستەییەوە تەندروستن، توانای تێگەیشتن و یادگەیان بە ڕێژەیەکەی بەرچاو بەرزترە. لێرەدا چەند خاڵێکی زانستی دەخەینە ڕوو کە دەتوانن لە ماڵەوە پەیڕەوی بکەن: ١. خەوی تەندروست = مێشکێکی چالاک مێشکی منداڵ لە کاتی نوستندا زانیارییەکانی ڕۆژ ڕێکدەخاتەوە و یادگە بەهێز دەکات. • ژمارەی کاتژمێرەکان: قوتابییانی تەمەنی بنەڕەتی پێویستیان بە ٩ بۆ ١١ کاتژمێر خەوی بەردەوام هەیە لە شەودا. • دوورکەوتنەوە لە شاشەکان پێش خەوتن: لانی کەم یەک کاتژمێر پێش نوستن، مۆبایل و ئایپاد لە منداڵەکەت دووربخەرەوە، چونکە ڕووناکیی شین دەبێتە هۆی تێکچوونی کوالێتی خەو. ٢. خۆراکی تەندروست و وزەی بەردەوام ئەو خۆراکەی منداڵەکەت دەیخوات، سووتەمەنی مێشکیەتی. • گرنگیی ژەمی بەیانی: هەرگیز ڕێگە مەدە منداڵەکەت بێ خواردنی ژەمی بەیانی بێتە قوتابخانە. ژەمی بەیانی تەرکیز و توانای شیکارکردنی کێشەکان (وەک بیرکاری) بەهێز دەکات. • کەمکردنەوەی شەکری دەستکرد: شیرینی و بەرهەمە پیشەسازییەکان دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی خێرای وزە و پاشان دابەزینی کتوپڕ، ئەمەش وای لێدەکات لە ناو پۆلدا زوو ماندوو یان بێتاقەت بێت. ٣. وەرزش و جووڵە: دژی دڵەڕاوکێ چالاکیی جەستەیی تەنها بۆ تەندروستیی ماسولکەکان نییە، بەڵکو بۆ مێشکیش پێویستە. • جووڵە و وەرزش دەبنە هۆی دەردانی هۆرمۆنی دڵخۆشی (ئیندۆرفین)، ئەمەش دڵەڕاوکێی تاقیکردنەوەکان لەسەر منداڵ کەم دەکاتەوە. • هانی منداڵەکەت بدە ڕۆژانە یارییەکی جووڵەیی یان وەرزشێک ئەنجام بدات، نەک تەواوی کاتی پشووەکەی بە دانیشتن بەدیار شاشەوە بەسەر ببات. ٤. تێگەیشتن لە فشاری دەروونی (Stress) منداڵانیش هاوشێوەی گەورەکان تووشی فشاری دەروونی دەبن بەهۆی ئەرکەکان یان پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیانەوە. • گوێگرتنی چالاک: کاتێک منداڵەکەت لە قوتابخانە دەگەڕێتەوە، تەنها پرسیاری نمرەکانی مەکە . لێی بپرسە: "ئەمڕۆ چی دڵخۆشی کردی؟" یان "ئایا شتێک هەبوو بێزاری کردبێتی؟". • دروستکردنی متمانە: با منداڵەکەت بزانێت کە خۆشەویستیی تۆ بۆ ئەو بەستراوەتەوە بە خودی خۆیەوە، نەک بەو نمرەیەی کە دەپێی دەهێنێت. 💡 پەیامی کۆتایی بۆ دایکان و باوکانی ئازیز: منداڵێکی تەندروست و ئارام، منداڵێکی فێربووازە. کاتێک ئێمە پێکەوە گرنگی بە لایەنی دەروونی و جەستەیی ڕۆڵەکانمان دەدەین، لە ڕاستیدا زەمینەیەکی پتەو بۆ سەرکەوتنی داهاتوویان بنیاد دەنێین. هەمیشە تەندروست و سەرکەوتوو بن!
