شێوازی ژیانی بێ پاشماوە

ئامانج

پاراستنی ژینگە و بڵاو کردنەوەی هۆسیاری لەسەر ئاستی قوتابخانە سەبارەت بە کرمکردنەوەی بەکارهێنانی پلاستیک لە ژیانی ڕپژانەماندا و بە ئامانجی کەمکردنەوەی پاشماوە زیانبەخشەکان و چەسپاندنی بەهای ژینگەدۆستی لە هزر و ڕەفتاری قوتابییەکانماندا .

سوودەکانی شێوازی ژیانی بێ پاشماوە لە قوتابخانە

• کاریگەری ژینگەیی: بڕی پاشەڕۆی نێردراو بۆ شوێنی خۆڵ و خاشاک کەم دەکەینەوە، سەرچاوە ژینگەییەکان دەپارێزین.
• پاشەکەوت کردنی تێچوو: خەرجی کەلوپەلە پلاستیکی و زیانبەخشەکان بۆ ژینگە کەم دەبێتەوە . کەمکردنەوەی رێژەی پاشماوە لە ژینگەدا لە رێگەی دووبارە بەکارهێنانەوە و کەمکردنەوەی بەکارهێنان.
• بەهای پەروەردەیی: بڵاوکردنەوەی هۆشیاری ژینگەپارێزی و چەسپاندنی وەک رەفتارێکی هەمیشەیی لە قوتابیەکانماندا تا نەوەیەک لە کەسانی هۆشیار بە پاراستنی ژینگە پەروەردە بکەین.
• بەشداری کۆمەڵگە: بڵاوکردنەوەی بیرۆکەکە لە نێوان قوتابیان، کارمەندان، دایکان و باوکان وهۆکارێکە تا کۆمەڵگە ببێت بە بەشێک لە پرۆژەکە و پێکەوە هەوڵ بدەین بۆ بەدیهێنانی ئامانجێکی هاوبەش.

• 

**میکانیزمی هەنگاو بە هەنگاو

** -لیژنەی بێ پاشماوە پێکهێنرا- [ ] وە: گروپێک لە مامۆستایان، قوتابیان و بەڕێوبەران سەرپەرشتی پرۆژەکە دەکەن.

• -وۆرکشۆپ و کۆبوونەوەکان: ئەنجامدانی وۆرکشۆپ و سیمینار بۆ هۆشیارکردنەوەی قوتابیان سەبارەت بە چۆنییەتی کەمکردنەوەی پاشماوە زیانبەخشەکان ؛لەوانە 5 R's:
• Refuse, Reduce, Reuse, Recycle, and Rot (composting).
• -باسکردنی لە پۆلدا: چەمکی کەمکردنەوەی پاشماوە لە وانەکاندا لە ڕێگەی بابەتەکانی وەک زانست و کارامەیی و وانەی ئاین تێکەڵ بکرێت.
• هانی قوتابیان بدەین پلاستیک بەکارهێنان و بڕی پاشماوەی خۆیان بۆ قوتابخانە کەم بکەنەوە بە بەکارهێنانی دەفری تایبەت و بوتڵی ئاو .
• - دەتوانرێت هەڵمەتی دووبارە بەکارهێنانەوە بکەین بە ( کۆکردنەوەی یاری و جل و بەرگی قوتابیان ) بەخشینیان بە ئەو مناڵانەی پێویستیان پێیەتی .
• -وۆرکشۆپی دایک و باوکان: وۆرکشۆپ پێشکەش بە دایکان و باوکان بکرێت سەبارەت بە چۆنیەتی پشتگیری کردن لە کەلکردنەوەی پاشماوە لە ماڵەوە.
• - -فیستیڤاڵی Zero Waste: دروست کردنی کاری هونەری لە بەکار هێنانەوەی کەرەستەکانی قوتابخانە وەک پێشانگای ژینگەپارێزی کە پڕۆژە و بیرۆکەی قوتابیان بۆ کەمکردنەوەی بەفیڕۆدان پیشان بدات.
• - بە بەردەوامی چاودێڕی پاشماوەکانی قوتابخانە بکریت بۆ بەدواداچوونی بەرەوپێشچوون و دیاریکردنی ئەو بوارانەی کە پێویستە باشتر بکرێن.
• میکانیزمی فیدباک: کۆکردنەوەی کاردانەوەی قوتابیان، کارمەندان و دایکان و باوکان بۆ چاککردن و باشترکردنی بەرنامەکە.
• پێزانین : ئەو قوتابی و پۆلانە بناسێنرێن و خەڵات بکرێن کە بەرەوپێشچوونی بەرچاویان بەدەستهێناوە بەرەو ئامانجەکانی کەمکردنەوەی پاشماوە
• - پێشبڕکێی "نانی نیوەڕۆی بێ پاشماوە" پێشکەش بکە کە تیایدا قوتابیان نانی نیوەڕۆ سەرجەمی تەواو دەکەن بێ پاشماوە .
• - ئاگاداربوون لە بەکارهێنانی ئەو کەرەستانەی ڕۆژانە کاری پێ دەکەین و هەوڵ دان بۆ دووبارە بەکارهێنانیان لە بواری تردا وەک ( هونەری و کاری دەستی )
• - بەکارهێنانی کەل و پەلە قرتاسیەکان ( کاغەز و کانسن و فایل ... هتد ) بەو بڕە و بەو شێوەیەی پێویستە و لە کاتی کۆتای هاتنی پرۆژەیەکدا لە شوێنی شیاو هەڵبگیرێت بۆ دووبارە بەکارهێنانەوە .
• - خۆتان لە بەکارهێنانی ئەو شتانە بەدوور بگرن کە بەخێرایی دەبنە پاشماوە، وەک پلاستیک
• - ڕێگای داهێنەرانە بدۆزرێتەوە بۆ دووبارە بەکارهێنانەوەی کەلوپەلەکانی ناو قوتابخانە، وەک گۆڕینی کتێبە کۆنەکان بۆ پڕۆژەی هونەری یان بەکارهێنانی کاغەزی زبڵ بۆ تێبینیەکان.
• - هەر درێژە پێدەری پرۆژەکەمان بریتییە لە کۆ کردنەوەی یاری و جل و بەرگی بەکارهاتووی باش و تازە ماوە تا بتوانین کۆیان بکەینەوە لە قوتابیان و بیبەخشین بە کەسانی شیاو هەم وەک ئەرکێکی مرۆڤایەتی هەم وەک پارێزگاری لە ژینگە .

**ئەجێندای پرۆژەکە :

**ئەیلول -لیژنەی بێ پاشماوە پێک بهێنرێت

• [ ]
• ئامانج دابنێ و توێژینەوە لەسەر چۆنییەتی کەمکردنەوەی پاشماوە بکرێت
• ئامانجەکە و پرۆژەکە بۆ مامۆستایان و کارمەندان ڕوون بێت
• تشرینی یەکەم تا ئایار
• هەڵمەتی پەروەردەیی بە وۆرکشۆپ و کۆبوونەوە دەست پێبکرێت
• دەست بکرێت بە تێکەڵکردنی بنەماکانی ژینگە پارێزی لە پرۆگرامی بەهاکان.
• ڕێنمایی نانی نیوەڕۆی بێ پاشماوە پێشکەش بکرێت و دەست بە داواداچون بە ژووری نانخواردن بکرێت و پێش برکێی کەمترین پاشماوە ئەنجام بدرێت .
• ڕێکخستنی بەرنامەکە لەسەر بنەمای فیدباک و ئەنجامەکانی وردبینی.
• ڕاپۆرتی کۆتایی ساڵ ئامادە بکرێت و پلانی ساڵی داهاتوو دابنرێت.
• پێشانگای کاری هونەری بەکارهێنانەوەی کەلوپەلە بەکارهاتوەکان بکرێت
• قوتابیان و پۆلە بەرزەکان بناسنەوە و خەڵاتیان بکەن.
• ئاهەنگ بگێڕن بە سەرکەوتنەکانی دەستپێشخەری بێ پاشماوە.
• پلانی داهاتوو بۆ دەستپێشخەری کەمکردنەوەی پاشماوە و باشترکردنی بەردەوام بێت.
• [ ]